Otistikçocuktan istenen tepkiyi elde etmek amacıyla kullanılan uyarıcıdır. Fiziksel, isaret ve sözel yardım olarak üç farklı sekilde uygulanır. i. Fiziksel Yardım Öğrenmenin erken safhalarında kullanılan yardım seklidir. Eğitim sırasında eğitimci çocuğu elleri ile yönlendirir ve davranıs boyunca ona rehberlik eder. Hastaların çoklu sorunlarıyla ilgilenirler. (2) Hastane ortamında aile hekimlerinin yarıya yakını koroner ya/ya da yoğun bakım ünitelerinde hizmet verirler, %31’i doğum yaptırır ve %30’u cerrahi yaparlar. Aile hekimliği uzmanları ortalama haftada 52 saat çalışırlar ve haftada 111 hasta görürler (ofis ya da hastanede). Çocuklardadikkat dağıtma, unutkanlık ve dikkatsizlik. Çocukta devamsızlık çeşitli nedenlerle olabilir. Bunlar arasında, genellikle tamamen kontrol edilemez davrandığı gerçeği ile ortaya çıkan yüksek aktivite sendromu. Ayrıca, dikkat ve konsantrasyon eksikliği, aşırı kaygı, dikkat dağınıklığı hissedebilir. AnadoluÜniversitesi Açıköğretim Fakültesi Felsefe Bölümü SOS106U Birey ve Davranış dersi sınav hazırlık notudur (Nisan 2021). Özetler, Sorularla Öğrenelim, Alıştırma Soruları, 2013-2020 Arasında Çıkmış Sınav Sorularını içerir. YAUqG. HİPERAKTİF ÇOCUKHiperaktif terimi yerinde duramayan veya enerjisi fazla gelen her çocuğa yakıştırılan bir durum haline geldi. Hiperaktif çocuk kimdir, probleminin özelliği nedir, anne baba ve öğretmene düşen sorumluluklar nelerdir? Bu soruların yanıtlarını bu broşürde kısaca toparlamaya ve kafalarındaki belirsizlikleri dağıtmaya çalışacağız. Hiperaktivite olarak da bilinen Dikkat Eksikliği Aşırı Hareketlilik Bozukluğu olan çocuklar davranışlarını kontrol etmekte zorlanırlar. Bu kontrol zorluğu arkadaş ve alile ilişkilerinde sorunlara, okulda başarısızlığa sebep olabilir. Hipraktivite Nedir? Hiperaktivite bir öğrenme bozukluğu değil, bir davranış sorunudur. Bir başka deyişle, hiperaktivite davranış sorunlarına sebep olabilen bir kişilik özelliğidir. Hiperaktif çocuklar gereğinden fazla hareketlidirler, düşünmeden davranır ve dikkatlerini ilgilerini çekmeyen konularda birkaç dakikadan fazla yoğunlaştıramazlar. Hiperaktivite okul çağındaki çocukların %3-5’inde bulunan ve erkek çocuklarda daha fazla rastlanan bir problemdir. Hiperaktivite aile için olduğu kadar çocuğun kendisi için de büyük bir stres kaynağıdır. Hiperaktif çocuklar genellikle davranışlarının dikkat dağıtıcı ve rahatsız edici olduğunu bilirler, fakat bu konuda ellerinden bir şey gelmez. Anne-babaların bunu anlamaları ve çocuklarına sevgi ve destek vermeleri gerekir. Anne-babalar hiperaktivitenin getirdiği zorlukları aşabilmek için çocuklarının doktoru, öğretmenleri ve danışmanlarıyla işbirliği yapmalıdırlar. Hiperaktivitenin Bulguları Hiperaktivite başka pek çok sorunla ortak belirtilere sahip olduğu için kesin tanı koymak çok zor olabilir. Tanı konmadan önce aynı belirtilerle kendini gösterebilecek olan diğer tıbbi ve duygusal sorunların saf dışı edilmesi gerekir. Bu problemin belirtilerine, pek çok çocukta stres anlarında kısa sürelerle rastlanabilir. Dolayısıyla her belirti gösteren çocuk otomatik olarak hiperaktif sayılmamalı, problemin geçmişi ve ayrıntıları anlaşılmalıdır. Hiperaktivitenin belirtileri genellikle çocuk yedi yaşına basmadan ortaya çıkar. Hiperaktif çocuklar dikkatlerini toplamakta zorlanırlar, davranışlarını düşünmeden gerçekleştirirler ve genellikle fazla hareketlidirler. Bazılarında ise, dikkat eksikliği ve düşüncesiz davranışlar olmakla birlikte aşırı hareketlilik yoktur. Aslında her çocuk zaman zaman bu şekilde davranabilir, fakat hiperaktif çocuklar hemen her zaman böyle hareket ederler. Diğer yandan hiperaktif çocuğun kısa süreli işlerde ya da TV, bilgisayar oyunu gibi eğlenceli işler sırasında çok dikkatli olduğunu gözleyebilirsiniz. Bu sizi şaşırtmasın. Aşağıdaki liste çocuğunuzda hiperaktivite belirtilerinin bulunup bulunmadığını anlamanızda size yardımcı olacaktır. Eğer çocuğunuzda bu belirtileri kayda değer bir kısmına rastladıysanız ve bu belirtiler 6 ay ve daha fazla sürdüyse gözlemlerinizi doktorunuzla konuşun. Çocuklarda Dikkat Eksikliği Aşırı Hareketlilik bozukluğunun belirtileri Hiperaktivite ön plandaysa, * Yerinde duramaz, * Oturması gerektiği halde oturamaz, * Yerli yersiz koşup tırmanır, * Aşırı konuşur, * Sessiz sakin oyun oynamakta güçlük çeker, * Her zaman bir şeylerle uğraşır, * Cevapları ağzından kaçırır, * Sırasını beklemekte zorlanır, * Olaylara veya konuşmalara müdahale yarıda keser. Dikkat Eksikliği ön plandaysa, * Yönergeleri başından sonuna kadar takip edemez, * Dikkatini yaptığı işe veya oyununa vermekte zorlanır, * Evde veya okulda yapacağı işler ve aktiviteler için gerekli malzemeleri kaybeder, * Dinlemez, * Detayları gözden kaçırır, * Düzensiz görünür, * Uzun süre zihinsel çaba gerektiren işleri yapmakta zorlanır, * Unutkandır, * İlgisi kolayca başka yönlere kayar. Hiperaktiviteye Neler Sebep Olur? Hiperaktivitenin sebepleri tam olarak anlaşılmamıştır. Bazı araştırmalar aşağıdaki sebepler üzerinde durmaktadır - Hiperaktif çocukların beyinlerinde mesaj alış verişini gerçekleştiren kimyasal maddelerde bir sorun vardır. - Anne – babadan birinde veya her ikisinde de hiperaktivite varsa, bunların çocuklarında da hiperaktivite belirtilerine rastlanabilir. - Hiperaktivite çocukluk çağı hastalıklarından sonra görülebilir. - Gelişimsel sorunlar hiperaktivite ile bağlantılı olabilir. - Beyin dokusundaki doğumsal ya da sonradan olma zedelenmeler hiperaktiviteye sebep olabilir. Hiperaktivitenin Tanısı Bir çok çocuk zaman zaman, “hiperaktif” tanımına uygun davranışlar sergileyebilir; fakat “hakiki” hiperaktiflik 12 yaşın altındaki 20 çocuktan yaklaşık 1 tanesinde görülür. Yine de çocuğunuzun hiperaktif olduğunu düşünüyorsanız bunu düşünmenize yol açan sebepleri doktorunuzla konuşun. Hiperaktivitenin ilk işaretlerine çok erken yaşlarda rastlanabilirse de tanı genelde çocuk okula başladıktan sonra konur. Bunun sebebi okul ortamının hiperaktif çocuklar için gerçek bir rahatsızlık kaynağı olması ve bu sorunun belirtilerinin sınıf ortamında daha fazla göze batmasıdır. Hiperaktivite tanısı için özel bir test yoktur. Tanıya yönelik değerlendirmeler doktorun bir fiziksel problemleri ayırt etmek için ayrıntılı bir sağlık öyküsü almasıyla başlar. Doktorunuz size ayrıca ev ve okuldaki davranışlarıyla ilgili sorular soracak, çocuğunuzun okuldaki davranışlarıyla ilgili öğretmeninden yazılı formlarla bilgi isteyecektir. Doktorunuz ayrıca benzer belirtilere yol açabilecek başka sorunların olup olmadığını anlamak izin çocuğunuzu muayene edebilir. Örneğin, bazı çocuklarda hiperaktivite ile beraber öğrenme güçlüğü veya davranış bozukluğu gibi başka bir sorun da bulunabilir. Bu gibi durumlarda doktorunuz her iki rahatsızlığın da tedavisini amaçlayacak ve buna göre tavsiyelerde bulunacaktır. Hiperaktivite tanısını koymak zordur ve zaman alabilir. Sorunların kaynağı bulununcaya dek sabırlı olun ve çocuğunuza duygusal açıdan destek olun. Hiperaktif Çocuğa Evde Yaklaşım Çoğu anne-baba çocuklarına hiperaktivite tanısı konduğunda hayrete düşer, çünkü bu çocukların evde aileleri tarafından gözlemlenen herhangi bir problemleri yoktur. Gerçekten de bu çocuklar evde hiçbir dikkat bozukluğu bulgusu göstermeden saatlerce televizyon seyredebilir veya video oyunları oynayabilirler. O halde böyle bir çocukta nasıl hiperaktivite olabilir? Cevap basittir. Video oyunları ve televizyon çocukların dikkatlerini odaklamalarına yardım edecek şekilde uyarı gönderir, yani bu çocuklar televizyon seyrederken veya video oyunu oynarken pasif konumdadırlar ve dikkatlerini dışarıdan gelen uyarılar sayesinde toplayabilirler. Başka bir deyişle bu tür işler sırasındaki dikkat süresi hiperaktivite tanısı koymada önemli bir ölçüt değildir. Hiperaktif bir çocuk hem anne-baba, hem de ailenin diğer bireyleri için büyük bir sıkıntı kaynağı olabilir. Tedavi edilmeyen hiperaktif bir çocuk aile için rahatsızlık kaynağı olmaya devam edecektir. Burada çocuğunuza davranışlarını kontrol etmesinde yardımcı olabilmeniz için yapabileceklerinizden kısaca söz edeceğiz. * Çocuğunuz için günlük bir program yapın. Çocuğunuzun uyandığı, yemek yediği, yıkandığı, okula gitmek için evden çıktığı saatlerin her gün belirli ve aynı olmasını sağlayın. Çocuğunuzu kalabalık alışveriş merkezleri gibi çok fazla uyaranın bulunduğu ortamlardan mümkün olduğunca uzak tutmaya çalışın. Hiperaktif çocuklar büyüklerinin dikkatini genellikle ancak yanlış bir şey yaptıklarında çekerler. Çocuğunuzu güzel sözlerle, kucaklayarak ödüllendirmeniz, olumlu davranışları için küçük armağanlar vermeniz çok önemlidir. Anne-baba, aile bireyleri ve arkadaşlardan gelen bu tür olumlu destek ve sevgi çocuğunuzun kendini iyi hissetmesini sağlayacaktır. Büyükler hiperaktif çocuklarının davranışlarına çok zaman sinirlenir ve fiziksel cezalara dahi başvurabilirler. Dayaktan kaçınılmalıdır. Bunların yerine daha etkili disiplin teknikleri uygulayabilirsiniz. Örneğin çocuğunuzun hiperaktif davranışları sizi fazlaca rahatsız ederse, ona o an için sırtınızı dönerek davranışına karşı kayıtsız kalın. Çocuğunuzun çok fazla heyecanlı veya hareketli olduğu anlarda başka bir aktiviteyle dikkatini dağıtmaya çalışın. Çocuğunuzun çevresine yönelik tekmeleme, ısırma vs. Gibi davranışlarına müdahale ederek engel olmanız gerekebilir. Onu sakinleşene kadar bir süre yalnız başına bırakmanız fiziki cezalandırmadan çok daha iyi etkili bir yöntemdir. Davranışlarını çocuğunuzla sakin olduğu anlarda tartışın ve onun bu davranışlarının sonuçlarını anlamasını sağlayın. Hiperaktif Çocuk ve Okul Sınıf yapısı ve kuralları hiperaktif bir çocuk için oldukça zorlayıcı olabilir. Çocuğunuzun öğretmeniyle işbirliği yapın. Öğretmen çocuğunuzun içinde bulunduğu zor durumu anladığında çocuğunuzun başarılı olması için daha fazla yardımcı olacaktır. Hiperaktif çocuklarla yeterince ilgilenebilmesi için küçük gruplar içinde dikkatlerini toplamaları oldukça zordur ve böyle gruplarda ilgileri kolayca dağılmaktadır. Bu çocukların bir diğer özelliği de çabucak sıkılmaları ve verilen ödevleri tamamlamak için sürekli motivasyona ihtiyaç duymalarıdır. Bu nedenle özel öğretmenler her zaman daha iyi sonuç verir. Hiperaktif çocukların pek çoğuna özel bir hocayla yarım veya bir saatte okulda bütün bir gün içinde verilebilecek olandan daha fazlası verilebilmektedir. Hiperaktif çocuklar da okulda en az diğer arkadaşları kadar başarılı olabilirler. Bir çocuğun hiperaktif olması asla onun yeterince akıllı olmadığı anlamına gelmez. Bu çocuklar düzensiz ve dikkatsiz olabilirler, fakat bu onların öğrenme yeteneklerinin olmayışından değil, hiperaktiviteden kaynaklanmaktadır. Göz önünde tutulması gereken bir nokta, hiperaktif çocukların önemli bir bölümünün öğrenme güçlükleri okuma, aritmetik gibi çektikleridir. Öğrenme güçlüğüne yönelik değerlendirme ve tedavilerin ayrıca planlanması ve bu konuda uzmanlaşmış eğitim uzmanlarıyla işbirliği yapılması gerekli olacaktır. Sınıfta Dikkat Sorunları Olan Çocuklarla Çalışmanın Yolları * Çocuğun o gün neler yapılacağını önceden bilmesi sağlayacak ve hep uyulan bir sınıf düzeni geliştirin. * Çocuğun öğretmenin gözü önünde, pencereden uzak ve tahtaya yakın bir yerde oturmasını sağlayın. * Kendi başına yapılabilecek ödevleri, diğer çocuklardan ayrı bir köşede dikkati dağılmadan yapmasına izin verin. * Çocuğun ödevlerini yaparken gerektiğinde ara vermesine olanak tanıyın. Bu aralara diğer çocuklardan daha sık ihtiyaç duyacaktır. * Oyun saatlerini azaltma ve teneffüs iptalinden kaçının. Oyun saatleri çocuğun fazla enerjisinden kurtulması için iyi bir fırsattır. * Farklı aktivite düzeyleri gerektiren dersleri gün içine dağıtın. Müzik, beden eğitimi, resim gibi yardımcı dersleri daha çok dikkat gerektiren Türkçe, matematik gibi derslerin arasına koyun. * Dikkat sorunları olan yaşça daha büyük öğrencilerin, verimli çalışma ve dinleme alışkanlıkları kazanabilmeleri için çalışma yöntemleri ile ilgili ek özel dersler almaları yararlıdır. * Ders çalışırken belli alışkanlıklar edinmelerini sağlayacak ve istenmeyen davranışlarını kontrol edecek etkin bir sistem geliştirin. Ödül puanları, çocuğun başarısını grafikler ile göstermek, çocuğu çıkartmalar veya yıldızlar ile ödüllendirmek, çocuğu istenilen davranışları göstermesi için heveslendirecektir. * Yeni şeyler öğretip, yanıtlar istemeden önce çocuğa sözel ya da görsel bazı ipuçları verin. Örneğin çocuğa yalnızca onun anlayacağı bir işaret vermek onu utandırmadan dikkatini anlatılana vermesini sağlar. * Uzun sürebilecek ödevleri küçük parçalara bölün. Böylece çocuğa bir işi tamamlamış olma duygusunu tattırmış olursunuz. * Çocuğun her zaman aynı performansı göstermesini beklemeyin. Çocuğun çabaları sonuç mükemmel olmasa bile destekleyin. * Mümkünse derste işlediklerinizi ve ödevleri yazılı hale getirin. Hiperaktif Çocuklar Büyüdüklerinde Ne Olur? “Çocuk büyüdüğünde hiperaktiflik geçer” diye söylendiğini duymuş olabilirsiniz; bu doğru değildir. Ama aşağıdaki nedenlerden dolayı çocuk olgunlaştıkça bazı iyileşmeler olacaktır. * Çocuklar saldırgan davranışlarını bırakmayı veya azaltmayı genellikle arkadaş baskısı nedeniyle öğrenirler. * Yaş büyüdükçe bazı problemlerin üstesinden daha kolay gelmeyi öğrenir örneğin ilgilerini çeken bir şey üzerinde yoğunlaşarak ve ilgilerini çekmeyenlere önem vermeyerek. * Bazı çocuklar problemlerinin üstesinden gelmeyi öğrenirken, bazıları da özellikle daha küçük yaşlardan itibaren şiddeti hiperaktif olanlar ergenlik çağında ciddi davranış bozuklukları geliştirebilirler. * Hiperaktif çocukların çoğunluğu büyüdüklerinde iyi olacak, veya en azından idare edebilecek düzeye geleceklerdir. * Bazen, özellikle 6 yaşın altında, kısa dikkat süresi genel bir gelişim geriliğinin bir bölümüdür. Böyle durumlarda çocuk büyüdüğünde bundan kurtulacaktır. Çocuk genel gelişim düzeyini yakaladığında dikkat edebilme yetisini de kazanacaktır. Tedavi Hiperaktiviteyi ortadan kaldırıcı bir kesin tedavi yoktur, fakat hiperaktiflere yardımcı olabileceğimiz pek çok yol vardır. Doktoru, öğretmeni, danışmanı ve aile bireylerinin karşılıklı fikir alışverişi ve işbirliğiyle çocuğunuz bu rahatsızlığa rağmen normal bir yaşam sürebilir. İlaç Tedavileri Hiperaktivitenin tedavisinde uyarıcı ilaçlar oldukça işe yararlar. Hiperaktivite ve dikkat eksikliği ilk başta garip gelebilir. Bu ilaçlar çocuğu daha hareketli kılmak yerine, şaşırtıcı olarak hiperaktiviteyi azaltıp dikkat süresini uzatmaktadır. Hiperaktif bir çocuğa davranışlarını kontrol etmesinde yardımcı olan bu ilaçları kullanan bir çocuk ilacı kullandığı süreler içerisinde daha sakin ve dikkatli olmaktadır. Okul çağındaki hiperaktif çocuklar için en çok kullanılan ilaç Ritalin Metilfenidat’dir. Bunun dışında Pemolin Tradon, Tofranil İmipramin ve Catapresan Klonidin gibi başka bazı ilaçlar da yardımcı olabilmektedir. İlaç tedavisi gerekli olduğunda doktorunuz çocuğunuz için en etkili ilacı bulmanızda size yardımcı olacaktır. Kullanılan bu ilaçlar bağımlılık yapmaz, fakat bir takım yan etkilere yol açabilirler baş ağrısı, uykusuzluk, iştah kaybı ve depresyon gibi. Çocuğunuzun doktoru tarafından düzenli olarak görülmesini sağlayın. Bu şekilde çocuğunuzun genel sağlığını gözetim altında tutacaktır. Psikolojik ve pedagojik tedaviler İlaçlar hiperaktif çocuklar için asla tek tedavi yöntemi olarak kullanılmamalıdır. Çocuğun davranışlarını kontrol etmesine yardımcı olurken öğretmenler, danışmanlar ve ailenin diğer bireyleriyle yapılacak işbirliği içerisinde uygulanacak tedaviler çok önemlidir. Anne-babanın çocuğa yaklaşım konusunda eğitimi, öğretmen ve okul danışman psikologunun bilgili yaklaşımı ve çocuğun kendisini kontrol etme ve duygularını ifade etme becerilerini kazandığı psikoterapi ve pedagojik terapilerin birlikte uygulanması, ilacın sağladığı kazanımların uzun vadeli olabilmesi için şarttır. Bu tedaviler hakkında ayrıntılı bilgileri diğer broşürlerimizde bulabilirsiniz. Son Birkaç Söz Erken tedaviyle hiperaktif çocuğun geleceği için cesaret verici sonuçlara ulaşılmaktadır. Hiperaktivite etkilerinden tam anlamıyla “kurtulamayacak” olsalar bile bugün sorun yaratan davranışları gelecekte onlara yardımcı olabilir. Sınıf ortamından kurtulduktan sonra hayatta başarıya ulaşmak hiperaktif çocuklar için diğer çocuklar için olduğundan daha kolaydır. Bu çocuklardan pek çoğu erişkin yaşa geldiklerinde iş adamlığı gibi kendi davranış tarzlarına uygun meslekler seçmekte, veya sanat ve eğlence dünyasında başarılı olmaktadırlar. Hiperaktif bir çocuğun anne-babasından, öğretmenlerinden ve danışmanlarından bugün göreceği yardım ve destek, onun başarılı ve mutlu bir erişkin olmasına yardım edecektir. Çocukların çoğu aynı hapı kullanıyor ve almaları gereken saatte öğretmenleri onlara yardımcı oluyor. Hapın özelliği, yatıştırıcı olması... Okul çağında çocuğu olan ailelerin artık kanıksadığı bir durum bu. Evde TV veya bilgisayar ekranı karşısında büyülenmiş gibi oturan çocuk, okula gittiğinde sırada ders dinlemeye zorlanıyor. İçi kıpır kıpır. Enerjisini boşaltması şart. Dikkatini toplayamıyor, yerinde duramıyor, sabırsızlanıyor, arkadaşlarıyla itişiyor. Sonra öğretmen anne babayı çağırıyor; çocuğun yaramazlığından, şımarıklığından, laf dinlemezliğinden, her şeye itiraz etmesinden yakınıyor. Çocuğunuz hiperaktif’’ diyor. Aile deva için psikiyatristin kapısını çalıyor. Doktor sakinleştirici ilaç yazıyor. Veriyorsunuz, çocuk uysallaşıyor, yüzüne sahte bir gülücük yerleşiyor. Sabah 'hapı yuttuğunda' itişmeden sıraya girip mışıl mışıl dersini dinliyor.’’ Can Dündar, bu ilacın adını da veriyor. Ritalin. Gerçekten de tüm dünyada tartışılan bir ilaç. Amerika'daki ilaç karşıtı bazı dernekler sık sık ilaç aleyhine eylemler yapıyor. Kuraldışı Yayınları'nın Türkçe'ye çevirip yayımladığı David B. Stein'in Ritalin Çözüm Değil Dikkat Eksikliği Sendromu ve Hiperaktivite Teşhisi Konmuş Çocuklar için İlaçsız Uygulamalı Bir Program adlı kitabında yazılanlara bakılırsa durum oldukça ciddi Çocuğuna Ritalin tedavisi uygulamayı düşünen anne-babalar! Gözbebeğinizi, canınızın içini gelecekte büyük bir tehlike bekliyor Uyuşturucu alışkanlığı! 'Ritalin Çözüm Değil'i okuyun ve sonra hemen kararınızı verin! Çünkü yarın çok geç olacak!’’ Ancak ilacı savunanlar da var. Zaten birçok psikiyatr, ilacı vermeye devam ediyor. Bazı uzmanlara göre, hiperaktif çocuklarda büyüyünce alkol ve madde bağımlılığı sık görülüyor, çocukken Ritalin'le tedavi edilenler arasında ise büyüdüklerinde bağımlı olanların oranı daha az. Tıp dünyasında çok sık rastlandığı üzere, bunun tam tersini iddia edenler de 78'i üç şehirde tüketiliyorDünyanın en büyük ilaç firmalarından Novartis tarafından üretilip satılan Ritalin 40 yıllık bir ilaç. Hakkındaki tüm iddialara karşın, 1990'ların başından beri kullanımı yedi kat arttı. Amerika, dünyada üretilen Ritalin'in yüzde 90'ını tüketiyor. İngiltere'de ilaç kullanan çocuk sayısı son 6 yılda 12 katına çıktı. Türkiye'de kullanan sayısı giderek artıyor. Novartis Türkiye'ye göre Ritalin 2002'de 72 bin kutu satılmış. Yüzde 37'si İstanbul ve Trakya'da, yüzde 21'i İzmir ve çevresinde, yüzde 20'si Ankara ve civarında gerçekleşmiş. Türkiye'deki hiperaktif çocuk sayısı ise kullanılan ilaçtan çok daha fazla. Doktorlar ilkokul çağındaki her 20 çocuktan birinde dikkat eksikliği ve hiperaktivite olduğunu söylüyorlar. Kırmızı reçeteyle satılan Ritalin Amerikan İlaç-Madde Kontrol Dairesi'nin DEA, Drug Enforcement Agency 2 no'lu listesinde yer alıyor. Hiperaktivite nedir?HADE Hiperaktivite ve Dikkat Eksikliği olarak anılan hastalığın çok farklı belirtileri var Huzursuzluk, öğrenme güçlüğü, konsantrasyon bozukluğu, beceriksizlik, özgüven eksikliği ve saldırgan davranışlar. İşte bellibaşlı aşamalar Çocuğunuzu iyi gözlemleyip, günlük notlar tutun. Hiperaktivite ile ilgili bilgiler edinin. Öğretmenlerin belirttiklerini dikkatle dinleyin. Çocuğunuzun davranış sorunu olduğunu reddetmeyin. Tanı konulduysa, şunların yapılması gerekiyor Aynı sorunu yaşayan ailelerle ilişkiye geçme Anne babanın birlikte örneğin özel bir kurs izleme veya konuşma gruplarına katılması. Doğru makamlara başvurma hastaneler, profesyonel yardım. Günlük yaşamda mümkün olduğu kadar düzen sağlama. Kuralların daha net ve tutarlı uygulanması. Çocuğa mümkün olduğunca pozitif yaklaşılması, fazla beklenti içinde olunmaması. Çocuğun kardeşlerini görmezlikten gelmemek, onların da bu soruna katılımını üreticisi Novartis yetkilileri ne diyor?İlaç kırmızı reçeteli, okulda serbestçe dağıtılamazMilliyet yazarı Can Dündar geçtiğimiz haftalarda tıpkı Amerika'da olduğu gibi Türkiye'de de okullarda öğrencilere Ritalin dağıtıldığını yazdı. Bazı özel okullarda Ritalin dağıtıldığı doğru mu?-Ritalin ancak kırmızı reçete ile temin edilebilir. Reçetesiz temini ve dolayısıyla okullarda dağıtılması kesinlikle mümkün değildir. Bazen bu tanıyı almış hasta çocukların velileri tarafından öğretmenlerine bu ilacın teslim edilmesi durumu söz konusu olabilir, ancak bu konunun bizimle bir ilgisi olmadığı gibi bu konu ile ilgili bize ulaşmış bir bilgi de kullanan çocukların ilerleyen yaşlarda kullanmayanlara oranla daha kolay madde bağımlısı olduğu konusunda iddialar var. Bunlara ne diyorsunuz?-Bu konuda Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Yankı Yazgan'ın açıklamaları şöyle Tıpta, uygulandığı zaman yüzde 90 oranında cevap alınacağı bilinen ve aynı zamanda yan etkisi bu kadar az olan çok az sayıda ilaç vardır. Başağarısı ve karın ağrısı gibi şikayetler okulda en sık rastlanabilecek yan etkilerdir. Ritalin kullanan herkesin bildiği bir şey, bu ilacın alışkanlığa götürücü, keyif verici bir etkisi yok; aksine rahatsız edici hisler 'tatsız' diye tanımlıyor çocuklar tarif edilmekte. Ritalin tedavisi alanlarda, uzun süreli yaklaşık 25 yıl sonrasında takiplerde bulunan bilgilere bakılırsa, Ritalin kullanmayanlarda madde bağımlılığı çok fazla görülmekteyken, tedavi görmüş olanlarda bu duruma hemen hiç rastlanmamaktadır. Bu endikasyonda kullanılan ilaçlar içinde üzerinde en çok çalışma ve yayın yapılan ilaç yine Ritalin'dir.’’FÜSUN ÖZCANMimar, yapımcıHálá telgraf anlatılıyor, çocuk tabii ki dikkatini derslere yoğunlaştıramazOğlum hiperaktif değildi, yalnızca dikkat eksikliği teşhisi kondu. Boğaziçi Rehberlik ve Araştırma Kliniği'nde testler yapıldı, Prof. Dr. Yankı Yazgan'a yönlendirdiler. Yazgan görüşmenin beşinci dakikasında test sonuçlarına bakarak çocuğa Ritalin yazdı. Oğlumla toplam 10 dakika konuşmadı bile. Çaresizdik, doktorla dört seans tartıştık. Teşhisinde ısrar edince ilaca başladık. Oğlum Ritalin kullanmaya başladıktan sonra hayatımız değişti. Çocuğum hiperaktif olmadığı için ilaç onu donuklaştırdı. Sınıfça gidilen bir çocuk oyununda tek gülmeyen kişi benim oğlumdu. İlacın etkisi geçtiği anda sinirli olmaya başlıyordu. Kontrol edilemiyordu. Bir yılın sonunca şiddetli karın ağrıları ve burun kanamaları başladı. Sonunda ilacı bıraktık. Oğlum da ben de Ritalin'le geçen günlerin etkisinden kurtulmak için aylarca psikolojik tedavi gördük. Şu anda mutluyuz. Ben oğlumun hasta olduğunu kabul etmiyorum. Bunlar farklı çocuklar. Hayat bilgisi kitaplarında hala telgraf anlatılıyor. İnternetten bahseden yok. Benim ilkokul defterimle oğlumunki aynı. Tabii ki bu çocuklar dikkatini derslere yoğunlaştıramaz. NİLGÜN ŞAHİN Yönetici asistanıOğlumun gözlerinde tikler başlayınca ilacı kesmek gerektiğini anladımOğlum 2000'de ilkokul birinci sınıfa başladı. Ama dikkatini bir türlü derslerine yoğunlaştıramıyor ve sınıfta yaramazlık yapıyordu. Öğretmen şikayet edince, oğlumu Ankara Tıp Fakültesi'nde bir psikoloğa götürdüm. Psikolog bazı testler yaptı ve üç görüşmenin sonucunda Hiperaktivite ve Dikkat Eksikliği HADE teşhisi koydu. Ritalin önerdi. Gerçi bir tıp doktoru olmadığı için reçete yazma yetkisi yoktu, ama olsun! Reçeteyi hastanedeki psikiyatrist arkadaşına imzalattı. Üstelik reçetenin rengi kırmızı! O sırada bu prosedürün ne kadar yanlış olduğunu bilmiyordum. Oğluma ilacı vermeye başladım. Hafta içi her gün kullanıyorduk. İlaç üç saat etkili oluyordu. Bir doz sabah okula gitmeden veriyordum. İkinci doz için ise koluna saat takıp, alarm kuruyordum. Çaldığında kendisi içiyordu. Ama bir süre sonra oğlum, kendini arkadaşlarından farklı hissetmeye başladı. Çok ağır hasta olduğunu ve bu yüzden sürekli ilaç içmek zorunda olduğunu düşünüyordu. Yaz tatilinde kullanmadık. İkinci sınıfın başında yeniden başladık. İşte o ikinci sene kabus gibiydi. Oğlum hasta olduğuna iyice inanmıştı. Sürekli başını ve karnını bir şeylerle sararak dolaşıyordu. Tikler başladı. Kafasını sallıyor, omzunu geriye atıyor ve gözlerini kırpıyordu. Bu tikler beni düşündürdü, ilacı kestim. Oğlum şu anda üçüncü sınıfta. Kesinlikle ilaç kullanmıyor. İlk dönem karnesinde bütün dersleri pekiyi geldi, bir tek matematiği iyiydi. Gözlerindeki tikler tam olarak iyileşmedi. Sorunlarımızı psikolojik danışmanlıkla, diyalogla, konuşarak BALTA Diyet uzmanıOğlum üç yıldır kullanıyor ilaçtan çok memnunuz Oğlum ilkokula başladığında öğretmeninin uyarısı üzerine onu doktora götürdük. Hacettepe Tıp Fakültesi'nden Ferhunde Ökten bazı testler yaptı ve sonunda hiperaktivite teşhisi koydu. Ritalin kullanmaya başladık. Üç yıldır kullanıyorum. Günde bir doz veriyoruz, yarısını sabah, yarısını öğlen. Okulda öğretmeni ilaç saatini hatırlatıyor, oğlumda içiyor. Dersleri mükemmel değil ama eskiden dikkatini 10 dakika yoğunlaştırabiliyordu şimdi 20 dakika. İlaçlı zamanlar oğlumun yanında değilim ama çok fazla durgunlaştığını zannetmiyorum. İlacın herhangi bir yan etkisini görmedim. Belki bizim dozumuz çok az ama doktorumuz ilacın bağımlılık yapmadığını söyledi. Aksine ilacı vermezsem tüm hiperaktif çocuklarda olduğu gibi oğlum ilerleyen yaşlarda daha kolay alkol ve madde bağımlısı GünYayıncıRitalin vermediğim için çocuğumu okuldan attılarRitalin kullanımına karşı çıkanların başında Nil Gün geliyor. Gün, ABD California'da alternatif sağlık, insan potansiyeli ve humanistik psikoloji alanlarında eğitim görmüş, Kural Dışı Yayınları'nın sahibi. Amerika'da yaşadığı yıllarda oğlunun okulunda öğrencilere peynir ekmek gibi ritalin dağıtıldığını iddia ediyor. Dahası da var Amerika'da yaşadığım yıllarda oğluma hiperaktif teşhisi konmuştu. Çocuğuma Ritalin vermeyi reddettiğim için, çocuğu okuldan atılan bir anneyim. Oğlum bugün iş ve sosyal yaşamında başarılı ve doyumlu bir genç adam. Arkadaşı Randy ise eroin bağımlısı. Çünkü Randy'nin annesi okul idaresinin baskılarına karşı koyamamıştı.’’Nil Gün Ritalin Çocukları’’ başlıklı yazısında Amerika'daki durumu şöyle anlatıyor Saat sabahın onu. İlkokuldaki oğlunuzun öğretmeniyle görüşmek üzere okul binasına giriyorsunuz. Öğretmenler odasına doğru giderken ofisin önünde çoğu erkek çocuklardan oluşan uzunca bir kuyruk dikkatinizi çekiyor. Sizin oğlunuz da kuyrukta bekliyor. Kuyruğun başında beyaz üniformalı hemşire çocuklara elindeki şişeden hap dağıtıyor. Hemşire 'İlacınızı alın, kendinizi daha iyi hissedeceksiniz. Öğretmenleriniz sizi daha çok sevecek. Doktorunuz ve ben sizin için neyin iyi olduğunu biliyoruz' diyor. Hemşirenin yanına yaklaşıp elindeki ilaç kutusuna bakıyorsunuz. Üzerinde Ritalin yazıyor.’’Nil Gün bu manzaranın Amerika'nin hemen her ilkokulunda yaşanan bir rutin olduğunu söylüyor. Kuyruktaki çocukların ortak özelliği Hiperaktive ya da Dikkat Eksikliği Sendromu'ndan muzdarip sorduk Bu ilaç bağımlılık yaratıyor mu?Ritalin hakkındaki en ciddi tartışmalardan biri de ilacın bağımlılık yaratıp yaratmadığı, hatta kokainden farklı olup olmadığı. Tıp dünyasında genellikle olduğu gibi, Ritalin lehine ve aleyhine sonuçlara ulaşan sayısız araştırma mevcut. Mesela New York'taki Brookhaven Laboratuvarı'nda yapılan deneyler sonucunda, kokainin dopamin taşıyıcısı iletkenlerden sadece yüzde 50'sini bloke ettiği, Ritalin'de ise bu oranın yüzde 70'lere kadar vardığı, yani Ritalin'in kokainden daha etkili olduğu ortaya çıkmış. 40 yıldan beri hiperaktif çocuklarda kullanılan Ritalin'in nasıl olup da bağımlılık yaratmadığı sorusunu ise onlar da YOK, VERİYORUZTürkiye'de de bağımlılık sorunu tartışılıyor. Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yangı Yazgan, doktor kontrolünde, reçeteyle kullanılan Ritalin'in bağımlılık yaratmadığını söylüyorBeyin ve davranışlar üzerinde etkili ilaçların güvenlilikleri, sık kullanılan birçok ilaçla, örneğin ateş düşürücüler ya da antibiyotiklerle kıyaslandığında oldukça iyi düzeydedir. Bağımlılık konusunda tıp dergilerinde yayımlanmış olan 12 makalenin 12'si de tedavi amacıyla kullanılan uyarıcı ilaçların Ritalin bunlardan birisidir bağımlılık yapmadığını göstermiştir. Böyle bir etki olabileceğine dair kuşkuları kanıtlayan hiçbir araştırma ciddi bilimsel dergilerde yer almamıştır. Burada gözden kaçırılmaması gereken nokta, reçeteli ve takip edilen ilaçların dozlarının madde bağımlılarının ihtiyaç duydukları dozların çok altında olduğudur. Aynı zamanda, kullanım şekli açısından bu iki grup arasında büyük fark vardır, ilaçlar uzman kontrolünde ağızdan tedavi dozlarında alınırken, bağımlıların kullandığı maddeler ya doğrudan damara enjekte edilmekte ya da sarılıp sigara gibi içilmektedir.’’DOKTOR KONTROLÜ ÖNEMLİAmerikan Hastanesi'nden Psikiyatrist Doç. Dr. Bengi Semerci ise başka bir noktanın üzerinde duruyorKullandığımız en basit ağrı kesicinin bile yan etkisi olduğunu unutmayalım. Ritalin'in de yan etkileri var. Ve biz bu yan etkileri ailelere söylüyoruz. Eğer çocukta tik başlarsa ilacı hemen kesiyoruz. Bazı durumlarda ilaç yazmak bir zorunluluk oluyor. Literatürde Ritalin kullandığı için bağımlı olan hiç bir örnek yok. Ama Ritalin kullanmayan çocukların daha kolay alkol ve madde bağımlısı olduğuna dair yapılan bir sürü araştırma var. Ben gereksiz ilaç kullanımına karşıyım. Hiç bir zaman hastaları ilaç verip yollamıyorum zaten. Hiperaktivite ve dikkat eksikliğinin tedavisi üç ayaklı bir sistemle mümkün. Hekim, okul ve aile birbiriyle iletişim halinde olmalı. Herkesin ayrı ayrı vazifeleri var. Tek başına ilaç tabii ki çözüm değil.’’ KARŞI ÇIKANLAR VARBu görüşe katılmayanlar da var. Örneğin çocukların ilaç kullanmasına karşı militanca mücadele etmesiyle tanınan Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden Sosyal Psikolog Üstün Öngel, 1998'de yapılmış bir araştırmaya dikkat çekiyor. ABD California Berkeley Üniversitesi psikologları Lambert ve Hartsough bir yıldan fazla Ritalin kullanan çocukları aradan 20 yıl geçtikten sonra incelemişler. Toplam 492 çocuğu kapsayan araştırmada 20 yıl sonunda çocukların 399'una ulaşılmış. 20 yılın sonunda uyarıcı ilaç Ritalin kullanan HADE'li grup, ilaç kullanmayan HADE'li gruba kıyasla, sigara ve kokainde yaklaşık iki misli oranda madde bağımlılığına yakalanmış durumda. Üstün Öngel, meraklı, enerjik çocuklara çok çabuk hiperaktif teşhisi konulduğunu iddia ARAŞTIRMAKimi uzmanlar bağımlılığa yol açanın Ritalin değil, hiperaktivite olduğunu söylüyor. Ege Üniversitesi EÜ Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'nda yapılan bir araştırmada, uzmanlar çocukluğunda hiperaktif olanların daha kolay alkol ve madde bağımlısı olduğunu, ama Ritalin'le tedavi edilenlerde bu oranın düştüğünü söylüyor. EÜ Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Eyüp Sabri Ercan, Doç. Dr. Hakan Coşkunol ve Uzman Dr. Kaan Toksöz'ün alkol bağımlısı 60 kişi üzerinde bir yıl süreyle yaptığı araştırmaların sonuçları şöyle Küçüklüğünde hiperaktif olan 15 erişkin erkek ile hiperaktif olmayan 45 kişi üzerinde yaptığımız çalışma sonunda, hiperaktiflerin erişkin dönemlerinde daha kolay alkol ve madde bağımlısı olduklarını tespit ettik. Bu kişilerde sigara, alkol ve madde bağımlılığı hızlı geliştiği gibi tedaviye de daha zor yanıt veriyorlar.’’ Dr. Eyüp Sabri Ercan'ın Dr. Sibel Çıkoğlu ile birlikte yaptığı bir başka araştırmada ise, çocuğu hiperaktif olan anne babaların yüzde 50'sinin çocuğunu dövdüğünü ortaya çıkarıyor. Dr. Ercan, böyle bir durumda, dayak yerine Ritalin tedavisinin tercih edilir olduğunu TARTIŞMASIBaşkan Bush’un kardeşi Ritalin’e savaş açtıNew York Post Gazetesi'nde 14 Ağustos 2002'de çıkan bir habere göre ABD Başkanı George Bush'un yeğeni de Ritalin mağduru. Haber şöyle devam ediyor Başkan Bush'un kardeşi Neil Bush'un, Houston'daki bir özel okulda okuyan oğlu Pierce'a şimdi 16 yaşında, yedi yıl önce okul yöneticileri tarafından Hiperaktivite ve Dikkat Eksikliği HADE teşhisi konmuş ve çocuk ilaç kullanmış, bu yedi yıl sürmüş. Bu süre içinde çok sıkıntı çekmişler. Yıllardır bu konuyu araştıran 47 yaşındaki Bush, okullar ebeveynleri çocuklarına Ritalin vermeleri için zorluyorlar’’ göre, büyük şehirlerdeki zengin aileler, çocuklarına Ritalin vermeleri için, fakir ailelere kıyasla daha fazla baskı altındalar. Neil Bush, zengin ailelerin HADE teşhisini kolayca kabul ettiklerini, zira çocuklarının okuldaki başarısızlığını böylece kendilerinin dışında basit bir sebebe dayandırdıklarını söylüyor. Kendisinin de aynı tuzağa yakalandığını, oğlu Pierce'ı doktora götürdüğünü ve doktorun da okulda konan teşhisi teyit ettiğini belirtiyor. Bush daha sonra iki ayrı doktora daha başvurmuş, ikisi de Ritalin vermiş, fakat Pierce on yaşındayken bile ilacı almayı istememiş. Fakat üçüncü hekim, Pierce'ın HADE sorunu yaşamadığını, sadece sınıfta sıkılan yetenekli bir çocuk olduğunu belirtmiş. Böylece ilaç eğitim teknolojisi üreten 'Ignite!' adlı bir şirketin sahibi Neil Bush ABD'de Ritalin karşıtı kampanyada aktif olarak çalışıyor. Hiperaktif çocukları sakinleştirmede kullanılan ilaç… Ritalin, metilfenidat. Ritalin, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu sendromu olan çocukların tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. Bazen narkolepsi tedavisinde de kullanılabilir. Merkezi sinir sistemini uyarır; etkisi metaamfetaminlere göre daha az, kafeine göre daha fazladır. Ritalin tabletler halinde ve sadece kırmızı reçete ile satılmaktadır. Hiperaktif çocukları sakinleştirmekte kullanılan Ritalin kalp krizine neden oluyor. Ritalin hiperaktif çocukları yatıştırıcı, dikkat eksikliği olanları da odaklayıcı bir etkiye sahiptir. Tavsiye edildiği dozda alındığında faydalı olabilmektedir. Yapılan araştırmalarda da tedavinin parçası olarak ve tavsiye edilen dozda kullanılan Ritalinin bağımlılık yapmadığı gösterilmiştir. Fakat uyarıcı etkileri nedeniyle, insanların bu ilacı istismar ettikleri bilinmektedir. Ritalinin etkisini arttırmak için eroinle ya da hem eroin hem de kokainle karıştırıp kullananlar olduğu saptanmıştır. Orta okul ve lise öğrencileri tabletleri kırıp burundan çekerek ya da tabletleri yutarak “kafa bulmaya” çalışmaktadırlar. Hiperaktif Çocukları Sakinleştirmede Kullanılan Ilaç bulmaca cevapları en iyi cevabı 7 harfleridir. Bulmaca Cevap ve İpucu Bulmaca Hiperaktif Çocukları Sakinleştirmede Kullanılan Ilaç Diğer bulmaca ipuçlarını araBir cevap bulun veya sahip olduğunuz harflerden bir kelime oluşturun. Eksik olan her harf için bir nokta yazın. Örneğin, ".la.. arama sorgusu 'Olağanüstü' gibi sonuçlar üretir Diğer kullanıcılara yardım etDaha iyi bir cevap biliyorsanız, Buraya Tıkla R ile başlayan kelimeler Hala doğru cevabı arıyorsanız, R ile kelimeler tam listesine bakın. 3 harfli Rab Rad 4 harfli Raab Raad Raba Raca Rada 5 harfli Rabat Rabi Rabya Raci Racon Radaf Radar Radde Radi 6 harfli Raaton Rabbi Rabeck Rabia Rabita Rachel Racil Racin 7 harfli Rabacal Rabarba Rabies Racibe Racife Racine Radansa 8 harfli Raclette Radagast 9 harfli Rabelais 10 harfli Rabinowka Rabmalahi 11 harfli Rabdomiyom 12 harfli Raadtrakunya 7 harfli kelimeler Hala Hiperaktif Çocukları Sakinleştirmede Kullanılan Ilaç cevabını bulmak için yardıma ihtiyacınız var mı? 7 harfli kelimeler Ölmezotu Önbelit Önceleme Öndelik Öngörü Önkumsal Önoloji Önikler Örelemek Örencik Örgensel Örklemek Örneklem Örçeper Örüntü Östrojen Ötanazi Ötelemek Ötleğen Ötleği Özdemir Özekdoku Özgüven Öğretke Öğreti Öşerti Öşkvank Öşriye Son Bulmacalar Adotta un Animale Popüler kelimeler HİPERAKTİF ÇOCUKLAR VE DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞUHiperaktivite ve Dikkat Eksikliği Nedir? Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu DEHB belirtileri dikkatsizlik ya da hiperaktivite ve tepkiselliği kapsar. Her çocuk bu özellikleri bu veya şu şekilde sergiler. Ama DEHB teşhisi koyulması için, belirtiler çocuğun yaşına göre olmaması gerekir. Hiperaktif çocuklarda ve yetişkinlerde DEHB yaygındır. Yetişkinlerde de DEHB görülebilir. Yetişkinlerin belirtilerinin bazıları değişik olabilir. Mesela, bir yetişkin hiperaktivite değil de tez canlılık sergileyebilir. Bunun dışında, DEHB’li yetişkinler devamlı olarak bireyler arasındaki ilişkilerde ve işte sorun Çeşitleri Nelerdir?Üç farklı DEHB çeşidi vardır. BunlarEn yaygın olan kombine DEHB, tüm belirtileri DEB diye isimlendirilen dikkatsiz DEHB, konsantrasyon ve dikkat ve hiperaktif DEHB, dikkatsizliğin olmadığı Çocuklarda Hastalığın Teşhisindeki Problemler Nelerdir?DEHB teşhisinin konması için, bozukluğa neden olan bazı belirtiler 7 yaşından önce gösterilmiş olmalıdır. Hiperaktif çocuklarda bunun dışındaki belirtiler birden çok yerde görülmüş olmalıdır. Mesela, bir birey evde ve okulda veya evde ve işte belirtileri göstermiş olmalıdır. Ayrıca, belirtilerinin bireyin evde, iş ortamında ve sosyal çevrede işlevselliğini engellediğine dair kesin kanıtlar Çocuklar İçin Tam Olarak Başlıklara Ayırmak Gerekirse Neler Söylenir?DEHB belirtisinin üç farklı kategorisi vardır. Bunlar; dikkatsizlik, tepkisellik impulsivite, hiperaktivitedir. Çocuk zorlayıcı olan okul ortamına girene dek dikkatsizlik fark edilemeyebilir. Yetişkinlerde dikkatsizlik sosyal durumlarda veya işte belirginleşebilir. DEBH’li bir birey aşağıdaki belirtilerin bazılarına veya hepsine sahip olabilirHİPERAKTİF ÇOCUKLARDetaylara dikkat etme konusunda zorluk çekme ve diğer aktiviteler veya okulda düşüncesiz bir şekilde hatalar yapma eğilimi; karmakarışık iş üretmek ve umursamaz bir şekilde alakasız dürtülerle dikkat dağınıklığı ve düzenli bir şekilde devam eden çalışmaları başkalarını rahatsız eden olaylar veya seslere ve görevlerde dikkati sürdürme becerisinin ihtiyacı olunan ev ödevi, hesap ya da görevleri bitirmede zorluk bir şekilde bitmeyen bir aktiviteden başka bir aktiviteye bir şekilde çalışma yapılması gerekenleri unutma örneğin yemek getirmeyi unutma, randevuları kaçırmaGünlük işler ya da ev ödevi gibi görevleri konudan konuya atlama, başkasını dinlememe, bireyin aklını konuşmaya vermemesi, sosyal durumlarda aktivite detaylarına veya kurallarına Üç Ana ÖzelliğiHiperaktif Çocukları En Çarpıcı Olarak Hangi Özelliklerinden Tanırız?Hiperaktivitenin belirtileri okul öncesi yaşlarında olan çocuklarda görülebilir ve genelde yedi yaşından önce ortaya çıkar. Belirtileri şu şekildedirOtururken kıpır kıpır olma sürekli bir şekilde etrafta koşmak ya da olmayan vakitlerde tırmanmak ya da koşmak gençlerde bu durum yerinde duramamak olarak değerlendiririlir.Sessiz boş zaman aktiviteleri ile uğraşmada ya da sessizce oynamada zaman gitmeye hazır olma durumu aşırı çok Çocuklarda Ülkelere Göre Görülme Sıklığı Nedir?Hiperaktivite yaşa veya gelişimsel aşamaya göre değişebilir. DEHB’li okul öncesi yaşlarda olan çocuklar devamlı hareket halinde olmaya ve koltukların üstünde zıplamaya meyillidirler. Oturularak yapılan grup aktivitelerine katılmada zorluk çekebilirler. Mesela, bir hikayeyi dinleme noktasında sorun yaşayabilirler. Okul çağında olan çocuklar buna benzer davranışları daha az sıklıkta gösterirler. Oturmakta çok zorluk çekerler, aşırı konuşurlar ve sürekli kıpırdanırlar. Yetişkinler ve ergenlerde hiperaktivite kendini yorulmanın ne olduğunu bilmezlik şeklinde değerlendirilir ve bu kişiler uzun bir süre sessiz bir şekilde oturarak yapılan etkinliklere katılmakta zorluk çekerler. İmpulsivite tepisellik belirtileri şunlardır geciktirme noktasında zorluk tamamlanmadan cevap verme durumu başkasının sırasının bitmesini bekleme noktasında zorluk ortamlarında veya sosyal ortamlarda sorunlara sebep olacak şekilde düzenli bir şekilde araya girme ya da başkalarını vakitlerde sohbete Çocukların Diğer Çocuklardan Farkları Nelerdir?İmpulsivite devamlı bir şeylere ya da kişilere çarpmak gibi kazalara neden olabilir. Bunun dışında DEHB olan çocuklar sonucunun ne olacağını düşünmeden tehlikeli faaliyetlerle uğraşabilirler. Mesela riskli olan yerlere tırmanırlar. Bu belirtilen semptomların çoğu ara sıra gençlerde görülebilir. Bununla birlikte, DEHB’li çocuklarda bu sıklıkla olur, okulda, evde ve arkadaşlarını ziyaret ettikleri sırada. Aynı zamanda çocuğun normal aktivitelerini yerine getirme konusunda engellerler. Çocuklar devamlı olarak ve en azından iki ortamda ev ve okul gibi ve en az altı ay boyunca bu belirtilerin bazısını veya tamamını gösterdiklerinde DEHB teşhisi Çocukların En Rahatsız Oldukları Davranışlar Nelerdir?DEHB tedavisi hiperaktivite dikkatsizlik ve impulsivite dahil olmak üzere DEHB göstergelerini kontrol etmeye yardımcı olur. İstikrarlı tedavi ile kişi sosyal durumlarda, işte ve okulda yükümlülüklerini daha iyi bir şekilde yerine getirir. DEHB tedavisi çok farklı yönlüdür, DEHB davranışsal modifikasyon terapisi, ilaç tedavisi ya da her ikisini de kapsar. DEHB tedavisi hem DEHB’li çocuğun ya da ergenin hem de ailenin gereksinimlerini Çocuklarda Erkek ve Kız Çocuklarında Bu Sorunun Gelişimi Farklılık Gösterir Mi?Araştırmalar, diğer ilaçların, davranış terapisinin etkili ve uyarıcı ilaç tedavisinin emin olduğunu kanıtlamıştır. Bu tedaviler yalnızca DEHB belirtilerini azaltmaktan daha çok şey yapmıştır. Çocuğun kurallara uymasını, yaşıtlarıyla ve ailesiyle ilişkilerini geliştirme noktasında da işe yaramıştır. DEHB’li ilkokul öğrencileri üstünde etkili olduğu görülen iki etkili tedavi yöntemi vardır. İlki, yakın takip noktasında yapılan ilaç tedavi programıdır. Diğeri ise ilaç tedavisi ile birlikte yaplan yoğun davranış terapisidir. Detaylı bir araştırmada 10 çocuktan dokuzu bu iki tedavi yönteminden biriyle ciddi manada gelişim göstermiştir. DEHB’li ergenler ve çocuklar için en etkili tedavi yöntemi multidisipliner yaklaşımdır. Bu yaklaşım, birbiri ile en iyi çalışan ve birbirini destekleyen çoklu unsurları kapsar. DEHB tedavisinde kullanılan multidisipliner yaklaşımın unsurları şu şekildedirTeşhis ya da tedavi hakkında hem aileleri hem de çocuğu eğitmekDikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ilaç tedavisiDavranış yönetimi terapisiOkul danışmanı katılımıOkul öğretmeni katılımı

hiperaktif çocuğu sakinleştirmede kullanılan ilaç bulmaca